Ben “trực thăng”

Mang trong mình dòng máu Do Thái, ông Bernanke 55 tuổi, sinh trưởng tại Augusta, bang Georgia. Thuở nhỏ, ông biết đọc rất sớm và học rất giỏi. Mặc dù có ý định học chuyên sâu ngành vật lý nhưng sau đó ông lại chuyển sang toán học. Tiếp đó, ông theo học lịch sử kinh tế ở Harvard và lấy bằng tiến sĩ kinh tế ở Viện Công nghệ Massachusetts năm 1979.

Ông Bernanke là học giả hàng đầu về đại suy thoái.

Ông có biệt danh là Ben "trực thăng" vì có lần ông phát biểu rằng để chống nạn giảm phát, ông sẽ dùng trực thăng bay khắp nước Mỹ để thả tiền xuống đất. Ông từng là giáo sư giảng dạy tại nhiều ĐH danh tiếng, trong đó có ĐH Princeton.

Ít nói và có vẻ bề ngoài lạnh lùng, ông Bernanke cũng được coi là học giả hàng đầu về đại suy thoái. Ông đã đặt nền móng quan trọng về mối liên hệ giữa khủng hoảng tài chính và nền kinh tế thực. Ông lập luận rằng, những đứt gãy trên thị trường tài chính có thể biến sự suy giảm tăng trưởng kinh tế nhẹ trở thành suy thoái sâu.

Ông Ben Bernanke được cựu Tổng thống Mỹ George W.Bush bổ nhiệm làm Chủ tịch FED từ năm 2005 để thay thế "cây đại thụ" Alan Greenspan, đã đảm nhiệm vị trí này trong 12 năm. Nhiệm kỳ hiện tại của Bernanke sẽ kết thúc vào tháng 1/2010.

Người hùng của nền kinh tế Mỹ

Phát biểu khi công bố quyết định bổ nhiệm trên, Tổng thống Obama nhấn mạnh: “Với tư cách là một chuyên gia về thời kỳ Đại suy thoái những năm 1930, với nền tảng kiến thức và kinh nghiệm, với tố chất, sự can đảm và óc sáng tạo, ông Bernanke là người lý tưởng để giúp nước Mỹ phục hồi nền kinh tế. Đó là lý do khiến tôi quyết định tái bổ nhiệm ông làm Chủ tịch FED thêm một nhiệm kỳ nữa".

Tổng thống Obama rất tin tưởng vào khả năng của ông Bernanke.

Nhiệm kỳ vừa qua, ông Bernanke đóng vai trò chủ chốt trong việc hoạch định các chính sách bình ổn thị trường, đưa ra những "bài thuốc" hữu hiệu giúp nước Mỹ chống chọi với "cơn bão" khủng hoảng tồi tệ nhất trong hơn nửa thế kỷ qua. Ông đã bơm một “vòi rồng” đầy USD vào nền kinh tế Mỹ, thực thi những quyền lực chưa từng có.

Bên cạnh đó, ông Bernanke còn được đánh giá là người đã nâng quyền lực của FED lên mức cao nhất trong lịch sử 95 năm hoạt động. Ông đã thiết lập quan hệ chặt chẽ hơn giữa các bên giám sát ngành ngân hàng, chuyên gia kinh tế và hướng các chính sách của FED theo đường lối minh bạch hơn.

Chính vì vậy, ông nhận được sự ủng hộ và đánh giá cao của giới kinh tế - tài chính Mỹ. “Ông ấy là người tốt nhất cho việc lãnh đạo FED. Tại sao lại muốn thay Chủ tịch FED vào lúc này chứ?”, ông John Makin, một nhà kinh tế học tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), nói.

Tuy "yên vị" nhưng Chủ tịch FED vẫn phải đối mặt với một số vấn đề hóc búa từ phía các nhà làm luật như những cáo buộc cho rằng ông đã chậm nhận thấy sự nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng thế chấp nhà đất và đã không làm hết mình để bảo vệ những người tiêu dùng Mỹ trong các cuộc giải cứu những tập đoàn tài chính như Bear Stearns và American International Group Inc (AIG).

Thượng nghị sĩ Christopher Dodd của bang Connecticut, một thành viên đảng Dân chủ, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng của Hạ viện Mỹ, đã liên tục phê bình FED vì không nhận thức được những rủi ro trong hoạt động cho vay cầm cố nhà lỏng lẻo và giá nhà leo thang, những nguyên nhân châm ngòi cho khủng hoảng tài chính. Mặc dù vậy, ông Dodd cho biết, ông ủng hộ kế hoạch tái bổ nhiệm ông Bernanke.

Về phần mình, sau khi đón quyết định tái nhậm chức, ông Bernanke cam kết sẽ phục hồi sự ổn định cho các thị trường tài chính và nền kinh tế.

“Tôi sẽ làm hết khả năng của mình, cùng với những người đồng nghiệp của tôi tại Cục dự trữ liên bang và Quốc hội cũng như Chính quyền để xây dựng cơ sở vững chắc cho sự tăng trưởng và thịnh vượng, trong một môi trường giá cả ổn định”, ông Bernake nói.

Sứ mệnh không đơn giản

Ông Bernanke, giống như cựu chủ tịch FED Paul Volcker, góp phần lèo lái nước Mỹ trong thời kỳ lạm phát thấp. Tuy nhiên dấu ấn của ông sẽ khác bởi ông đang đương đầu với cuộc khủng hoảng có quy mô vượt khỏi ngành ngân hàng và chính sách tiền tệ.

Ông Bernanke còn phải đối mặt nhiều thách thức.

Ông phải đối mặt với những thách thức lớn để đáp lại kỳ vọng của Nhà Trắng trong việc dẫn dắt nền kinh tế Mỹ thực sự hồi phục hoàn toàn.

Nhiệm vụ của ông Ben Bernanke trong nhiệm kỳ bốn năm tới sẽ là cân bằng vai trò của FED trong việc giảm rủi ro tại các tổ chức tài chính lớn, đưa ra cách thức phù hợp để ứng phó với "bong bóng" tài sản và rút đi kế hoạch kích thích tiền tệ trị giá 1,2 nghìn tỷ ở thời điểm và tốc độ phù hợp để không cản đà phục hồi của nền kinh tế.

Trong khi đó, mục tiêu quan trọng nhất là hợp tác để đưa nền kinh tế lớn nhất thế giới tăng trưởng trở lại, giảm tỷ lệ thất nghiệp đang tiến sát lên mức 10%. Ngoài ra, chủ tịch FED cần thu hẹp bảng cân đối kế toán để ngăn lạm phát tăng cao.

Chính quyền Tổng thống Obama còn hy vọng Ngân hàng Trung ương áp dụng được tiêu chuẩn khắt khe hơn liên quan đến vốn, thanh khoản và quản lý rủi ro tại các tổ chức tài chính lớn.

Bà Julia Coronado, chuyên gia kinh tế trưởng tại ngân hàng Pháp BNP Paribas đồng thời từng là thành viên bộ phận nghiên cứu thuộc FED, nhận xét: “Trong tất cả các đời Chủ tịch FED, ông Ben Bernanke dường như đã trải qua bốn năm sóng gió nhất. Và sứ mệnh tiếp tục bốn năm tới chắc chắn sẽ không hề đơn giản”.